Önsöz'den

Bu kitapta ses sistemleri üzerine geliştirilen genel bir kuram sunulmaktadır. Kuramla ilgili ilk çalışmalara 1950'lı yıllarda başlanmış, bazen yıllarca ara vermek zorunda kalınarak yürütülen araştırmalardan elde edilen sonuçlar zaman zaman makalelerle ve konferanslarla duyurulmuş, ve 1978'de kuramın bir kısmını oluşturan Genel Diziler konusu ayrı bir kitap halinde yayınlanmıştır

Bu kuramda, ses sistemlerinin oluşumu, müzik seslerinin fiziksel yapısına ve bu seslerin işitme sistemimizde algılanışıyla ilgili psikofiziksel verilere dayandırılarak açıklanmıştır. Önce, bu temel üzerinde ardarda elde edilen genel diziler saptanmış, bunlara çeşitli kriterler uygulanarak değerlendirmeler yapılmış ve bu değerlendirmeler sonunda diğerlerinden üstün oldukları ortaya çıkan dizilerin gerçekte tarih boyunca uygulamada da kullanılmış olan dizilerden başka bir şey olmadığı gösterilmiştir. Kuramsal olarak elde edilen elliüç dizinin en değerlisi olduğu sonucuna varılan 24 numaralı dizi, R. Yeta, H. S. Arel ve S. Ezgi tarafından Türk Müziği genel dizisi olarak önerilmiş olan ve S. M. Uzdilek tarafından fiziksel özelliklerinin bir kısmı incelenmiş bulunan dizidir. Böylece, çok doğr bir sezişle önerilmiş olduğu ortaya çıkan bu diziye önemli bir kuramsal destek de sağlanmış olmaktadır…

Kitaptan bir bölüm

Müzik insan yaşayışına ne zaman ve nasıl girmiştir? Bunu kimse kesinlikle bilemeyecektir belki de. Ama, bu girişin çok eskiden, konuşmadan bile önce olduğunu düşünmek akla aykırı değildir. Mağaralarda yaşayan ilkel insanlar müzik sesi verebilecek bazı ses kaynaklarını tanıyor olmalıdırlar. Örneğin, esen rüzgarın bataklıktaki kırık kamışlarda çıkardığı sesleri duymuş ve böyle bir kamışa kendileri de üfleyerek ses çıkarmaya çalışmış olabilirler. Ya da, belki daha sonraları, gerilmiş bir kirişten çıkan sesler ilgilerini çekmiş olabilir. Bunların hangisi veya hangileri etkin olmuştur bilemiyoruz. Belki de hiçbir zaman kesinlikle bilemeyeceğiz. Ama, müzik duygusunun oluşması için değişik frekanslı çeşitli seslerin algılanması gerektiğine göre, herhangi bir sesi duyan veya herhangi bir yolla çıkaran ilkel insanın, bunun ardından gelecek (ya da onunla birlikte duyulacak) ve hoşa giden bir duygu uyandıracak değişik sesler aramış olduğu ve bunu herhangi bir yolla elde etmiş bulunduğu da açıktır.